İrəvandakı sammit Ermənistana nə qazandırdı?

Mayın 5-də İrəvanda Ermənistan rəhbərliyi və Avropa ölkələrinin liderləri arasında keçirilən silsilə görüşlər başa çatdı.

"Stabil.az"ın məlumatına görə, iki gün ərzində Ermənistan paytaxtında aşağıdakı tədbirlər baş tutdu:

Mayın 4-də Avropa İttifaqının 27 üzv ölkəsinin, eləcə də Böyük Britaniya, Ukrayna, eləcə də Azərbaycan və Türkiyə də daxil olmaqla daha 21 ölkənin nümayəndələrinin iştirak etdiyi Avropa Siyasi Birliyinin sammiti keçirildi. Bu sammitdə isə Aİ-ni Avropa İttifaqı Şurasının sədri Antonio Koşta və Avropa Komissiyasının rəhbəri Ursula fon der Lyayen, Ermənistanı isə respublikanın Baş naziri Nikol Pashinyan təmsil edirdi.

4-5 may tarixlərində isə Ermənistan - Avropa İttifaqı sammiti təşkil edildi. Bununla yanaşı, tədbirlər çərçivəsində Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanla Fransa Prezidenti Emmanuel Makron arasında danışıqlar oldu.

Qeyd edək ki, Ermənistan-Avropa İttifaqı sammiti ilk dəfə keçirildi. Onun əsas nəticəsi 44 bənddən ibarət birgə bəyannamə oldu. Sözügedən sənəddə sammit İrəvan və Brüssel arasında münasibətlərin dərinləşməsində “tarixi mərhələ” adlandırılıb.

Bəyannamədə tərəflərin bir sıra məsələlər üzrə razılaşdırılmış mövqeləri təqdim olunur ki, bunlar arasında Ermənistan və Azərbaycan arasında sülhün möhkəmləndirilməsinə dəstək və Ermənistanın Türkiyə ilə münasibətlərinin normallaşdırılması, eləcə də Ukraynada davam edən müharibə ilə bağlı narahatlıq və sülhə nail olmaq üçün bütün səylərə dəstək də var.

Sənəddə həmçinin Avropa İttifaqının 2024-cü ildə qəbul etdiyi Ermənistanın Dayanıqlılıq və Artım Planı (Resilience and Growth Plan) qeyd olunur. Bu plan respublikada islahatları dəstəkləmək və ona texniki və maliyyə yardımı göstərmək məqsədi daşıyır. Həmin plan 2027-ci ilə qədər nəzərdə tutulub, büdcəsi isə 270 milyon avro təşkil edir.

Tərəflər arasında digər sənədlər də qəbul edilib və bunlar arasında Ermənistan və Avropa İttifaqı arasında qarşılıqlı əlaqəlilik üzrə tərəfdaşlıq haqqında Birgə bəyanat da yer alıb. Orada üç sahənin — nəqliyyat, energetika və rəqəmsal texnologiyaların “strateji əhəmiyyəti” vurğulanıb. Bu istiqamətlər üzrə əməkdaşlıq Ermənistanın regional nəqliyyat şəbəkələrinə inteqrasiyasını, respublikanın enerji diversifikasiyası istiqamətində səylərinin dəstəklənməsini və onun elektrik şəbəkəsinin gücləndirilməsini, həmçinin rəqəmsal sistemlərin qarşılıqlı inteqrasiyasını və Ermənistanın Avropa rəqəmsal iqtisadiyyatına daxil edilməsini nəzərdə tutur.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz ki, Ermənistan - Aİ sammitindən bir gün əvvəl isə İrəvanda Avropa Siyasi Birliyinin sayca səkkizinci sammiti keçirildi. Bu format Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun təşəbbüsü ilə 2022-ci ildə yaradılıb. Birlik ildə iki dəfə sammitlər keçirir, onlara Azərbaycan, Ermənistan, Böyük Britaniya, Gürcüstan, Moldova, Türkiyə və Ukrayna daxil olmaqla 40-dan çox dövlətin liderləri dəvət olunur. Bu görüşlər yekun bəyannamələrin qəbulunu nəzərdə tutmur və daha çox fikir mübadiləsi platforması rolunu oynayır.

Sammitin yekunları barədə danışan Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan bunları deyib: “Ermənistan daha geniş regionda genişləndirilmiş qarşılıqlı əlaqəlilik platformasının yaradılmasına proaktiv şəkildə töhfə verməyə davam edir. Bu sammit təsdiqləyir ki, Avropa Siyasi Birliyi təkcə dialoq platforması deyil, həm də etimadın möhkəmləndirilməsi və daha koordinasiyalı, perspektivli Avropa gündəliklərinin həyata keçirilməsi üçün platformadır”.

İrəvanda baş tutan Ermənistan-Fransa danışıqlarına gəlincə, Paşinyan və Makron forumlar çərçivəsində bir sıra görüşlər keçirib, mayın 5-də isə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq haqqında bəyannamə imzalayıblar. Sözügedən bəyannamənin mətni hələ dərc olunmayıb. Onu da xatırladaq ki, 2025-ci ilin yanvarında Ermənistan ABŞ ilə də oxşar saziş bağlamışdı.

Stabil.Az