Çinlə Pakistanın Yaxın Şərqdəki müharibəni dayandırmaq səyləri

Çin və Pakistan martın 31-də Yaxın Şərqdəki müharibənin dərhal dayandırılmasına və sülh danışıqlarının tez bir zamanda başlanmasına birgə çağırış edərək, Körfəz və daha geniş regionda sülh və sabitliyi bərpa etmək üçün ortaq təşəbbüs elan ediblər.

"Stabil.az"ın məlumatına görə, “Körfəz və Yaxın Şərq regionunda sülh və sabitliyin bərpası üçün” adlı təşəbbüs Pakistanın yüksəkvəzifəli rəsmilərinin Pekinə səfərindən sonra açıqlanıb.

Hər iki ölkə münaqişənin genişlənməsinin qarşısını almaq üçün Yaxın Şərqdə vasitəçilik etməyə çalışıb. İslamabad bildirib ki, ABŞ və İran arasında danışıqlara ev sahibliyi etməyə hazırdır.

Belə ki, Pakistanın xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar çinli həmkarı Van İ ilə görüşüb və “İranla bağlı vəziyyət üzrə strateji kommunikasiya və koordinasiyanı gücləndirmək, sülhün təşviqi istiqamətində yeni səylər göstərmək” barədə razılığa gəliblər.

Çin tərəfinin açıqlamasına görə, Van İ Pakistanın vasitəçilik səylərini bütün tərəflərin ortaq maraqlarına uyğun kimi dəstəkləyib.

Van İ deyib: “Çin Pakistanın vəziyyəti yumşaltmaq və sülh danışıqlarını bərpa etməkdə unikal və mühüm rol oynayacağına inanır və bunu dəstəkləyir”.

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasına görə, tərəflər beş maddədən ibarət plan üzərində razılaşıblar. Bu plan “hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılması” və “mümkün qədər tez sülh danışıqlarına başlanması”mı özündə ehtiva edir.

Pakistan XİN qeyd edib ki, Çin və Pakistan müvafiq tərəfləri danışıqlara başlamağa çağırır, bütün tərəflər mübahisələrin sülh yolu ilə həllinə sadiq qalmalı və sülh danışıqları zamanı gücdən istifadə və ya onunla hədələməkdən çəkinməlidir.

Plan həmçinin mülki şəxslərə və hərbi olmayan hədəflərə, o cümlədən enerji infrastrukturu və duzsuzlaşdırma zavodlarına hücumların dayandırılmasını tələb edir.

Bundan əlavə, gəmiçilik marşrutlarının təhlükəsizliyi təmin olunmalı, strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazından mülki və kommersiya gəmilərinin “erkən və təhlükəsiz keçidi” mümkün olmalıdır.

Hər iki ölkə bildirib ki, davamlı sülh BMT nizamnaməsi və beynəlxalq hüquqa əsaslanmalıdır.

Xatırladaq ki, Darın Çinə səfəri, onun martın 29-da Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və Türkiyədən olan həmkarlarını qəbul edərək müharibəni dayandırmaq yollarını müzakirə etdiyi görüşlərdən sonra baş tutub. Döyüşlərin təsiri ilə bağlı, o cümlədən Hörmüz boğazından dəniz nəqliyyatının iflic olması ehtimalı ilə bağlı narahatlıqlar artmaqdadır. Çin İranın əsas tərəfdaşlarından biridir, lakin Tehrana hərbi yardım elan etməyib və əvəzində dəfələrlə atəşkəsə dair çağırış edib.

Tehran Vaşinqtonla rəsmi danışıqlar apardığını qəbul etməsə də, İranın “Tasnim” agentliyinin anonim mənbəyə istinadən verdiyi məlumata görə, müharibəni bitirmək üçün ABŞ Prezidenti Donald Trampın 15 maddəlik planına cavabını İslamabad vasitəsilə çatdırıb.

Pakistan regionda Çinin ən yaxın tərəfdaşlarından biridir, lakin Pekin İslamabadın Əfqanıstanla münaqişəsində də təmkin nümayiş etdirməyə çağırmışdı.

Stabil.Az