Britaniya valyutasında yeni era: Tarixi şəxsiyyətlərdən təbiətə keçid

Böyük Britaniya nağd pul dövriyyəsi və milli simvolların qorunması tarixində mühüm bir mərhələyə qədəm qoyub. İngiltərə Bankı ölkənin rəsmi valyutası olan funt sterlinqin növbəti seriyası üçün dizayn prosesində xalqın rəyini öyrənmək məqsədilə genişmiqyaslı səsvermə proseduruna start verib.

"Stabil.az"ın məlumatına görə, bu qərarla təxminən yarım əsrdir davam edən bir ənənəyə son qoyulur.

Yeni funt sterlinq əsginaslarının arxa hissəsində artıq tarixi şəxsiyyətlərin portretləri deyil, Britaniyanın zəngin və rəngarəng təbiətini, vəhşi heyvanlar aləmini əks etdirən təsvirlər yer alacaq.

İngiltərə Bankının elan etdiyi səsvermə kampaniyası sadəcə estetik yenilik deyil, eyni zamanda ölkənin mədəni kimliyi, iqlim dəyişikliyinə baxışı və rəqəmsal dövrdə saxtakarlığa qarşı mübarizə strategiyası ilə birbaşa bağlıdır.

Qeyd edək ki, 1970-ci illərdən bəri Böyük Britaniya əsginaslarının arxa tərəfində ölkə və dünya tarixinə yön vermiş görkəmli britaniyalıların portretləri təsvir olunurdu. Hazırda dövriyyədə olan seriyalarda Uinston Çörçill, Ceyn Ostin, Cozef Törner və Alan Türinq kimi dahi şəxsiyyətlər yer alır. Əsginasların ön tərəfində isə monarxın şəkli (ənənəvi olaraq Kraliça II Yelizaveta, son seriyalarda isə Kral III Çarlz) toxunulmaz olaraq qalır.

Lakin İngiltərə Bankının keçirdiyi geniş rəy sorğuları və fokus qruplarının müzakirələri göstərdi ki, cəmiyyət milli valyutada yeni və birləşdirici bir mövzu görmək istəyir. Təşkil edilən ilk məsləhətləşmələrdə “Təbiət və vəhşi həyat” mövzusu 60 faiz səs toplayaraq tarixi şəxsiyyətlər (38%) və memarlıq abidələri (56%) kimi mövzuları geridə qoyub. Bank rəsmiləri bildirirlər ki, təbiət mövzusu cəmiyyətdə hər hansı bir siyasi və ya sosial qütbləşmə yaratmır, əksinə, bütün Birləşmiş Krallıq xalqlarını eyni dəyər ətrafında birləşdirir.

İngiltərə Bankı zoologiya, ekologiya və media sahəsindən olan müstəqil ekspertlər panelinin (bura tanınmış sənədli film rejissoru Qordon Buçanan və alim Stiv Ormerod kimi şəxslər daxildir) köməyi ilə xüsusi bir “qısa siyahı” hazırlayıb.

Vətəndaşlar rəsmi internet platforması üzərindən iyul ayının əvvəlinə qədər davam edəcək səsvermədə iştirak edərək üç əsas kateqoriyadan öz seçimlərini edə bilərlər.

<img src='https://stabil.az/photos/2026/06/1780570089.webp' class='responsive-img img-responsive'/>

Siyahıda yer alan fauna nümayəndələri üç qrupa bölünüb:

Məməlilər:Dağ dovşanı, Avropa kirpisi, silisium suitisi, qırmızı tülkü, afalina delfini və meşə dələsi.

Quşlar: Atlantik torağayı (puffin), dam bayquşu, adi kralbalığı (kingfisher), böyük xallı ağacdələn və ağquyruq dəniz qartalı.

Amfibiyalar, həşəratlar və balıqlar: Atlantik qızılbalığı, nəhəng köpəkbalığı, torpaq eşşəkarısı, adi qurbağa və imperator iynəcəsi.

İstifadəçilər hər kateqoriyadan iki heyvan seçmək hüququna malikdirlər. Lakin maraqlı bir məqam var: ən çox səs toplayan heyvanların mütləq şəkildə pulların üzərinə düşəcəyinə zəmanət verilmir. İngiltərə Bankının sədri Endryu Beyli yekun qərarı verərkən nominal dəyərlərin bir-birindən vizual olaraq asan fərqlənməsini və dörd fərqli əsginasın Birləşmiş Krallığı təşkil edən dörd regionun (İngiltərə, Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiya) fərqli ekosistemlərini əks etdirməsini təmin edəcək. Ev heyvanlarının (pişik, it və s.) siyahıya salınması isə qəti qadağan edilib.

Bu qərar ölkədə kiçik qalmaqala da səbəb olub. Mühafizəkarlar partiyasının bəzi nümayəndələri tarixi qəhrəmanların əsginaslardan çıxarılmasını tənqid edərək, bunu milli tarixdən qaçış kimi qiymətləndiriblər. Lakin hökumət və İngiltərə Bankı bu addımın Britaniyanın qlobal iqlim hərəkatındakı liderliyini və öz təbii sərvətlərinə verdiyi yüksək dəyəri simvolizə etdiyini müdafiə edir.

Səsvermənin nəticələri rəsmən elan edildikdən sonra rəssamlar və kiber-təhlükəsizlik qrupları yeni eskizlər üzərində işləməyə başlayacaqlar. Yeni “Vəhşi Təbiət” seriyasından olan polimer funt sterlinqlərin yaxın illərdə mərhələli şəkildə dövriyyəyə buraxılması planlaşdırılır.

Stabil.Az