Azərbaycan və Latviya arasında münasibətlər: tarix, əməkdaşlıq və perspektivlər

Bu gün Şuşada Azərbaycan və Latviya arasında iqtisadi, elmi, texniki və mədəni əməkdaşlıq üzrə Hökumətlərarası Komissiyanın 9-cu iclası keçiriləcək. Hər iki ölkənin müvafiq qurumlarının rəhbər şəxslərinin iştirak edəcəyi iclas zamanı Azərbaycanla Latviya arasında ikitərəfli əməkdaşlığın istiqamətləri, enerji, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, texnologiya transferi, ticarət dövriyyəsinin artırılması, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi və digər məsələlərin müzakirə ediləcəyi gözlənilir.

"Stabil.az"ın məlumatına görə, Azərbaycanla Latviya arasında münasibətlər son onilliklər ərzində dinamik şəkildə inkişaf edərək siyasi, iqtisadi və mədəni sahələri əhatə edən çoxşaxəli əməkdaşlığa çevrilib. Hər iki ölkə müxtəlif coğrafi regionlarda yerləşsə də, ortaq maraqlar, beynəlxalq hüquqa hörmət və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq prinsipləri onların əlaqələrinin möhkəmlənməsinə zəmin yaradıb.

Azərbaycan və Latviya arasında diplomatik münasibətlər 1990-cı illərin əvvəllərində, Sovet İttifaqının dağılmasından sonra qurulub. Hər iki dövlət müstəqillik qazandıqdan sonra beynəlxalq arenada öz mövqelərini möhkəmləndirmək üçün aktiv xarici siyasət yürütməyə başlayıb ki, bu kontekstdə qarşılıqlı tanınma və diplomatik əlaqələrin qurulması təbii bir addım idi.

Latviya Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk Avropa ölkələrindən biri olub. Bu, iki ölkə arasında etimadın formalaşmasına və gələcək əməkdaşlıq üçün möhkəm zəminin yaranmasına səbəb olub. Diplomatik münasibətlərin qurulmasından sonra tərəflər arasında yüksəksəviyyəli səfərlər, rəsmi görüşlər və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq sazişləri imzalanıb.

Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikasının Latviya Respublikasında Səfirliyi 2005-ci ildə, Latviyanın ölkəmizdəki səfirliyi isə 2006-cı ildə fəaliyyətə başlayıb.
Latviya həmçinin Avropa İttifaqı və NATO üzvü kimi Azərbaycanın Avropa ilə əlaqələrinin inkişafında körpü rolunu oynayır. Azərbaycan isə öz növbəsində Avropa ilə enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlıq təşəbbüslərində aktiv iştirak edir.

Ölkələrimiz arasında siyasi dialoq da müntəzəm xarakter daşıyır. Parlamentlərarası əlaqələr, qurumlar arasında məsləhətləşmələr və digər diplomatik mexanizmlər vasitəsilə tərəflər qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri müzakirə edir və ortaq mövqelər formalaşdırırlar.

Azərbaycan və Latviya arasında iqtisadi əməkdaşlıq da mühüm istiqamətlərdən biridir. Latviya Baltik regionunda mühüm logistika mərkəzi kimi çıxış edir və Azərbaycanın Avropa bazarlarına çıxışında əhəmiyyətli rol oynayır. Xüsusilə tranzit və nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq böyük potensiala malikdir.

İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi hələlik böyük olmasa da, hər iki ölkə bu göstəricini artırmaq üçün müxtəlif tədbirlər həyata keçirir. Biznes forumları, sərgilər və investisiya təşviqi proqramları iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə xidmət edir. Latviyalı investorlar Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda, xüsusilə kənd təsərrüfatı, turizm və logistika sahələrində maraq göstərirlər.

Aydındır ki, Azərbaycanın yerləşdiyi coğrafi mövqe onu Şərq ilə Qərb arasında mühüm tranzit ölkəyə çevirir. Bu baxımdan Bakı limanı və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri Latviyanın logistika imkanları ilə birləşərək geniş regional əməkdaşlıq perspektivləri yaradır.

“Şimal-Cənub” və “Şərq-Qərb” nəqliyyat dəhlizləri çərçivəsində əməkdaşlıq Azərbaycan və Latviyanın strateji tərəfdaşlığını daha da gücləndirə bilər. Bu layihələr vasitəsilə yüklərin daha sürətli və səmərəli daşınması təmin olunur ki, bu da hər iki ölkənin iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərmək iqtidarındadır.

Azərbaycan və Latviya arasında mədəni əlaqələr də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Hər iki ölkə zəngin mədəni irsə malikdir və bu irsin qarşılıqlı təqdimatı xalqlar arasında daha yaxın münasibətlərin formalaşmasına kömək edir. Latviyada Azərbaycan mədəniyyət günləri, konsertlər və sərgilər təşkil olunur. Eyni zamanda Azərbaycanda da Latviya mədəniyyətinə həsr olunmuş tədbirlər keçirilir. Bu cür təşəbbüslər xalqlar arasında qarşılıqlı anlayışı və dostluğu gücləndirməyə xidmət edir.

Ölkələrimiz arasında əlaqələrin gələcək perspektivlərinə gəldikdə isə qeyd etmək lazımdır ki, müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyi və yaşıl iqtisadiyyat məsələləri qlobal gündəmin əsas mövzularından biridir. Azərbaycan ənənəvi enerji resursları ilə yanaşı, bərpa olunan enerji sahəsində də layihələr həyata keçirir. Latviya isə Avropa İttifaqının üzvü kimi yaşıl enerji siyasətinə böyük önəm verir. Bu baxımdan iki ölkə arasında bərpa olunan enerji, enerji səmərəliliyi və ekoloji texnologiyalar sahəsində əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar mövcuddur. Birgə layihələr həm iqtisadi, həm də ekoloji baxımdan faydalı nəticələr verə bilər.

Azərbaycan və Latviya arasında münasibətlərin gələcəyinin ümidverici olduğu şübhə doğurmur. Mövcud əməkdaşlıq sahələri ilə yanaşı, yeni istiqamətlərin inkişafı üçün də böyük potensial mövcuddur. Xüsusilə rəqəmsal iqtisadiyyat, innovasiya texnologiyaları və startap ekosistemi sahələrində əməkdaşlıq perspektivli hesab olunur.

Hər iki ölkə regional və qlobal səviyyədə sabitlik, təhlükəsizlik və iqtisadi inkişafın təmin olunmasında maraqlıdır. Bu ortaq maraqlar onların strateji tərəfdaşlıq münasibətlərini daha da gücləndirməyə qadirdir.

Stabil.Az