Azərbaycan-Çin: sürətlə möhkəmlənən dostluq və əməkdaşlıq

Azərbaycan və Çin arasında münasibətlər son onilliklərdə sürətli inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub və həm siyasi, həm iqtisadi, həm də mədəni sahələrdə əhəmiyyətli nəticələr verib. Bu münasibətlər yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, həm də qlobal və regional layihələr kontekstində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə Azərbaycanın geostrateji mövqeyi və Çinin qlobal iqtisadi təşəbbüsləri bu əlaqələrin daha da dərinləşməsinə şərait yaradır.

"Stabil.az"ın məlumatına görə, iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulub və aprelin 2-də bu əlaqələrin qurulmasının 34 ili tamam oldu. Həmin dövrdən etibarən tərəflər qarşılıqlı hörmət, suverenlik və bir-birinin daxili işlərinə qarışmamaq prinsipləri əsasında əməkdaşlığı davam etdirib. Bu münasibətlər zaman keçdikcə daha da möhkəmlənib, yüksəksəviyyəli səfərlər və müxtəlif sahələrdə imzalanmış müqavilələrlə zənginləşib. Bununla yanaşı, Azərbaycanla Çin beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də bir-birini dəstəkləyən tərəfdaşlar kimi çıxış edirlər.

İqtisadi əməkdaşlıq bu münasibətlərin əsas sütunlarından biridir. Çin dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı kimi Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından birinə çevrilib. Ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi ildən-ilə artaraq müxtəlif sahələri əhatə edir, qarşılıqlı ticarət balansı hər iki ölkənin iqtisadi inkişafına müsbət təsir göstərir.

Çinin irəli sürdüyü “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsü Azərbaycan üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu layihə qədim İpək Yolunun müasir formada bərpasını nəzərdə tutur və Avropa ilə Asiya arasında yeni nəqliyyat və logistika marşrutlarının yaradılmasını hədəfləyir. Azərbaycan bu layihədə əsas tranzit ölkələrdən biri kimi çıxış edir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu və Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı kimi iri infrastruktur layihələri bu əməkdaşlığın konkret nümunələridir. Bu layihələr sayəsində Azərbaycan regionda mühüm nəqliyyat qovşağına çevrilməkdədir.

Ölkələr arasında enerji sahəsində də əməkdaşlıq diqqətəlayiqdir. Azərbaycan zəngin enerji ehtiyatlarına malik ölkə kimi Çinin enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynaya bilər. Çin şirkətləri Azərbaycanın enerji sektoruna investisiya qoyuluşunda maraqlıdır və bu sahədə əməkdaşlıq potensialı genişdir. Eyni zamanda, bərpa olunan enerji sahəsində də tərəfdaşlıq imkanları mövcuddur. Çin bu sahədə qabaqcıl texnologiyalara malikdir və Azərbaycan bu təcrübədən faydalana bilər.

Mədəni və humanitar əlaqələr də münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayır. Təhsil sahəsində tələbə mübadiləsi proqramları genişlənir, azərbaycanlı tələbələr Çin universitetlərində təhsil alır, eyni zamanda zamanla Çin dili və mədəniyyəti Azərbaycanda daha geniş yayılmağa başlayır. Müxtəlif təşəbbüslər xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı və dostluğu möhkəmləndirir.

Turizm sahəsində də artım müşahidə edildiyini deyə bilərik. Son illərdə Çin vətəndaşlarının Azərbaycana səfərləri artıb, eyni zamanda azərbaycanlı turistlər də Çinə maraq göstərməyə başlayıb. Viza prosedurlarının sadələşdirilməsi bu sahədə inkişafı daha da sürətləndirib. Turizm yalnız iqtisadi deyil, həm də mədəni əlaqələrin dərinləşməsinə xidmət edir.

Texnologiya və innovasiya sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycanla Çin arasında gələcək üçün ən perspektivli istiqamətlərdən biridir. Çin bu sahədə dünya liderlərindən biri hesab olunur və Azərbaycan rəqəmsal transformasiya prosesində Çin təcrübəsindən yararlana bilər. “Ağıllı şəhər”, “rəqəmsal iqtisadiyyat” və süni intellekt kimi sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsi hər iki ölkə üçün faydalı ola bilər.

Ölkələrimiz arasında dinamik inkişaf edən və strateji əhəmiyyət daşıyan münasibətlərin gələcəkdə daha da genişlənəcəyi və dərinləşəcəyi gözlənilir. Hər iki ölkə qarşılıqlı fayda prinsipi əsasında əməkdaşlığı davam etdirərək regional və qlobal səviyyədə daha böyük uğurlar əldə edə bilər. Bu münasibətlər yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və mədəni baxımdan yeni imkanlar açır və uzunmüddətli perspektivdə davamlı inkişaf üçün möhkəm zəmin yaradır.

Stabil.Az