ABŞ-ın barəsində cinayət işi başlatdı Raul Kastro kimdir?

ABŞ Kubanın keçmiş lideri Raul Kastroya qarşı 1996-cı ildə dörd nəfərin ölümü ilə nəticələnən iki mülki təyyarənin vurulmasına görə cinayət işi qaldırıb.

"Stabil.az"ın məlumatına görə, mayın 20-də Mayaminin Azadlıq Qülləsindən çıxış edən ABŞ Baş prokurorunun müavini Todd Blanş ittiham aktını tarixi bir an kimi xarakterizə edib.

94 yaşlı Kastroya qarşı açılan iddia Kubadan sürgün olunmuş “Xilasetmə Qardaşları” (“Brothers to the Rescue”) qrupunun idarə etdiyi iki təyyarənin 1996-cı ildə vurulması hadisəsinə əsaslanır.

Lakin tənqidçilər iddia edirlər ki, bu ittiham sanksiyalar, iqtisadi təzyiqlər və diplomatik təcrid vasitəsilə ABŞ-ın Kuba üzərindəki nəzarətini gücləndirmək yönümlü daha geniş neomüstəmləkəçilik cəhdinin bir hissəsidir.

Qeyd edək ki, 1960-cı illərdən bəri ABŞ Kubaya qarşı ticarət embarqosu tətbiq edir ki, bu da müasir tarixdə hər hansı bir ölkəyə tətbiq edilən ən uzunmüddətli embarqodur.

Lakin yanvar ayında ABŞ Prezidenti Donald Trampın Venesuela ilə Kuba arasında pul və yanacaq mübadiləsini dayandırması bu iqtisadi gərginliyi daha da artırdı.
Daha sonra o, Kubanı yanacaqla təmin edən istənilən ölkəyə qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq edəcəyi ilə hədələdi və bununla da ölkənin xarici neft tədarükünü faktiki olaraq blokadaya aldı.

Kubanın köhnəlmiş infrastrukturu neft idxalından kəskin dərəcədə asılıdır və o vaxtdan bəri adada ölkə boyu elektrik kəsintiləri baş verir ki, bu da onsuz da ağır olan iqtisadi böhranı daha da dərinləşdirir.

Kastro 2018-ci ildə prezidentlik müddətini başa vursa da, qardaşı Fidel Kastronun 2016-cı ildə vəfatından sonra Kuba siyasətində ən nüfuzlu simalardan biri olaraq qalmaqdadır.

Kastro qardaşları adada kommunist hökumətini hakimiyyətə gətirən 1959-cu il Kuba İnqilabının liderləri olublar.

Yanvar ayında Venesuela Prezidenti Nikolas Maduronun ABŞ tərəfindən qaçırılmasından və Vaşinqtonun Venesuelanın neft sənayesini ələ keçirməsindən bəri ABŞ diqqətini yenidən Kubaya yönəldərək, rejim dəyişikliyi və iqtisadi islahatlara çağırış edir.

Tramp həmçinin eyham vurub ki, tələbləri yerinə yetirilməzsə, ABŞ-ın hərbi müdaxiləsi variantını da nəzərdən keçirir.

Bəs Raul Kastro kimdir?

1931-ci ildə anadan olan Raul Kastro, ABŞ tərəfindən dəstəklənən repressiv lider Fulxensio Batistanı devirən üsyan kampaniyasında böyük qardaşı Fidel ilə birlikdə mərkəzi rol oynayıb.

O, daha sonra 1961-ci ildə ABŞ-ın dəstəklədiyi “Bay of Pigs” işğalının dəf edilməsinə kömək edib və Kuba İnqilabının aparıcı simalarından birinə çevrilib.
Kastro 1959-cu ildən 2008-ci ilə qədər Kubanın Silahlı Qüvvələr naziri vəzifəsində çalışıb və bu, onu dünyada ən uzun müddət xidmət etmiş müdafiə nazirlərindən biri edib. O, həmçinin 1965-ci ildən 2021-ci ilə qədər Kommunist Partiyasının güclü Siyasi Bürosunun üzvü olub.

O, 2008-ci ildə Fidel Kastronun yerinə prezident olub və 2018-ci ilə qədər bu vəzifədə qalıb, lakin vəzifədən getdikdən sonra da pərdəarxası mühüm nüfuzunu qoruyub saxlayıb.

Prezidentliyi dövründə Raul Kastro, ABŞ-ın keçmiş prezidenti Barak Obamanın rəhbərliyi altında Vaşinqtonla münasibətlərin yumşalmasına rəhbərlik edib.
“Amerika xalqı bizim ən yaxın qonşularımız sırasındadır. Biz bir-birimizə hörmət etməliyik. Amerika xalqına qarşı heç vaxt kin bəsləməmişik. Yaxşı münasibətlər qarşılıqlı faydalı olardı. Bəlkə bütün problemlərimizi həll edə bilmərik, amma onların böyük bir qismini həll edə bilərik”, - Kastro 2008-ci ildə verdiyi müsahibədə bildirmişdi.

2013-cü ildə Kastro və Obama Yohannesburqda Nelson Mandelanın anım mərasimində əl sıxaraq görüşmüşdülər. Bir il sonra, hər iki hökumət əlli ildən çox davam edən düşmənçilikdən sonra diplomatik münasibətləri bərpa etmək və səfirlikləri yenidən açmaq planlarını elan etdi.

Obama daha sonra 2016-cı ildə Havanaya səfər edərək, 88 ildən sonra Kubaya səfər edən ilk fəaliyyətdə olan ABŞ prezidenti oldu.

Lakin Donald Trampın ABŞ prezidenti kimi birinci müddətində münasibətlər yenidən pisləşdi. 2019-cu ildə Vaşinqton Kubanın Venesueladakı Maduro hökumətinə verdiyi dəstəyə və insan hüquqlarının pozulması iddialarına görə Kastroya qarşı sanksiya tətbiq etdi və onun ABŞ-a girişini qadağan etdi.

Kastro nədə ittiham olunur?

Kastro ABŞ vətəndaşlarını öldürmək üçün sui-qəsd təşkil etməkdə (1 maddə), qətldə (4 maddə) və təyyarəni məhv etməkdə (2 maddə) ittiham olunur.
Kommunist lider 1996-cı ildə Kuba hökuməti Mayamidə yerləşən “Xilasetmə Qardaşları” adlı könüllü Kuba mühacir təşkilatına məxsus iki təyyarəni vuran zaman müdafiə naziri idi.

Hadisə nəticəsində dörd nəfər həlak olmuşdu: Karlos Kosta, Armando Alexandre kiçik, Mario de la Penya və Pablo Morales.

“Xilasetmə Qardaşları” qrupu adadan qaçmağa çalışan Kuba miqrantlarını axtarmaq üçün tez-tez Florida boğazında kəşfiyyat apardıqlarını və müntəzəm olaraq Kuba ərazisinə yaxın uçduqlarını bildirirdi.

Kuba isə təyyarələrə edilən hücumun onun hava məkanının dəfələrlə pozulmasına qanuni bir cavab olduğunu müdafiə edirdi. Fidel Kastro hərbçilərin Kuba ərazisinə daxil olan təyyarələri vurmaq barədə “qüvvədə olan əmrlərə” əsasən hərəkət etdiyini bildirsə də, Raul Kastronun bu zərbəni şəxsən əmr etmədiyini vurğulayırdı.

Vaşinqton hücumu pisləyib və sanksiyalar tətbiq edib, lakin Kastro qardaşlarının heç birinə qarşı cinayət işi qaldırmadı. 2003-cü ildə Ədliyyə Departamenti hadisə ilə bağlı üç Kuba hərbi zabitinə qarşı ittiham irəli sürsə də, onların heç biri ekstradisiya edilməmişdi.

Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı (ICAO) sonradan təyyarələrin beynəlxalq sularda vurulduğu qənaətinə gəlmişdi.

Mediada Trampın Dias-Kanelin Kuba prezidentliyindən uzaqlaşdırılaraq, yerinə başqa bir liderin gətirilməsini istədiyi barədə xəbərlər yayılıb.

Tramp administrasiyası üstünlük verdiyi namizədin adını açıqlamasa da, hesabatlar göstərir ki, Vaşinqton Raul Kastronun nəvəsi Raul “Raulito” Rodriqes Kastro və oğlu Alexandro Kastro Espin kimi şəxslərlə danışıqlar aparır.

Stabil.Az